Ενδείξεις ΔΕΠΥ στα Παιδιά: Τι να Παρατηρήσουν οι Γονείς

Η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που σχετίζεται με δυσκολίες προσοχής, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα.

Πολλά από τα χαρακτηριστικά αυτά μπορεί να εμφανίζονται φυσιολογικά στην ανάπτυξη των παιδιών. Ο σκοπός αυτού του οδηγού είναι να βοηθήσει τους γονείς να παρατηρήσουν τη συμπεριφορά του παιδιού τους και να κατανοήσουν πότε ίσως χρειάζεται περαιτέρω συζήτηση με έναν ειδικό.

Προσοχή : Τα παρακάτω σημεία δεν αποτελούν διάγνωση και δεν αντικαθιστούν την κλινική αξιολόγηση.

Ενδείξεις που σχετίζονται με την Προσοχή

Πολλά παιδιά δυσκολεύονται περιστασιακά να συγκεντρωθούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως οι δυσκολίες είναι πιο έντονες και επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί:

• Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί σε παιχνίδι ή δραστηριότητες.

• Φαίνεται συχνά αφηρημένο ή «χαμένο στον κόσμο του».

• Δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες ή να ολοκληρώσει εργασίες.

• Χάνει συχνά αντικείμενα (παιχνίδια, βιβλία, σχολικά).

• Ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες ή υποχρεώσεις.

• Αποσπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα.

Ενδείξεις Υπερκινητικότητας και Παρορμητικότητας

Η κινητικότητα και η παρορμητικότητα είναι φυσιολογικές στην παιδική ηλικία, αλλά σε ορισμένα παιδιά εμφανίζονται σε μεγαλύτερη ένταση.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί:

• Κινείται συνεχώς ή δυσκολεύεται να παραμείνει καθιστό.

• Σηκώνεται σε στιγμές που χρειάζεται να παραμείνει στη θέση του.

• Μιλάει υπερβολικά ή διακόπτει συχνά.

• Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του σε παιχνίδια ή συζητήσεις.

• Δρα παρορμητικά χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες.

Ενδείξεις σε Ομαδικές Δραστηριότητες και Σχολικό Πλαίσιο

Οι δυσκολίες σχετικές με την ΔΕΠΥ συχνά γίνονται πιο εμφανείς σε δομημένα πλαίσια όπως το σχολείο ή οι ομαδικές δραστηριότητες.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί:

• Δυσκολεύεται να συγχρονιστεί με άλλα παιδιά σε ομαδικές δραστηριότητες.

• Φαίνεται μπερδεμένο ή «χαμένο» όταν χρειάζεται να ακολουθήσει οδηγίες σε ομάδα.

• Χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση από συνομήλικους.

• Δυσκολεύεται να παρακολουθήσει δραστηριότητες με πολλαπλά ερεθίσματα.

Συναισθηματική και Καθημερινή Λειτουργικότητα

Η ΔΕΠΥ δεν αφορά μόνο την προσοχή και την κινητικότητα, αλλά και το πώς το παιδί λειτουργεί συναισθηματικά και κοινωνικά.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί:

• Απογοητεύεται ή θυμώνει εύκολα.

• Δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε αλλαγές ρουτίνας.

• Έχει δυσκολίες στις σχέσεις με συνομήλικους.

• Οι δυσκολίες εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα πλαίσια (σπίτι, σχολείο, δραστηριότητες).

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Πολλά από τα παραπάνω χαρακτηριστικά μπορεί να εμφανίζονται φυσιολογικά στην ανάπτυξη των παιδιών, ιδιαίτερα σε μικρότερες ηλικίες ή σε περιόδους αλλαγών και άγχους.

Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ωρίμανσης και τον δικό του τρόπο μάθησης και λειτουργίας.

Πότε μπορεί να βοηθήσει μια συζήτηση με ειδικό;

Αν παρατηρείτε ότι πολλά από τα παραπάνω σημεία εμφανίζονται συχνά και επηρεάζουν την καθημερινότητα του παιδιού ή της οικογένειας, μια συζήτηση με ειδικό μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των αναγκών του παιδιού και στις διαθέσιμες μορφές υποστήριξης.

Μια αξιολόγηση δεν αποτελεί ταμπέλα. Είναι ένας τρόπος να κατανοήσουμε καλύτερα το παιδί και να το υποστηρίξουμε με τον πιο κατάλληλο τρόπο.

     Σημαντική Διευκρίνιση

Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο.
Η αξιολόγηση και διάγνωση της ΔΕΠΥ γίνεται μόνο μέσω ολοκληρωμένης κλινικής εκτίμησης από εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας (παιδοψυχίατρο, αναπτυξιολόγο ή εξειδικευμένο ψυχολόγο).

Δείτε επίσης: ΔΕΠΥ σε παιδιά – κατανόηση και υποστήριξη